مهاجرت مسئله فرهنگی بزرگی در جهان است

پژوهشگر هنر مهاجرت گفت: مهاجرت مسئله فرهنگی بزرگی در ایران امروز و کل جهان است.

الهام حسن زاده قالب‌ساز در آیین گشایش نمایشگاه «ما همه مهاجریم» در تبریز در خصوص عنوان نمایشگاه گفت: چرا ما همه مهاجریم؟ این جمع بستن کلیه انسان‌ها برای چیست؟ چه کسی که مهاجرت از سرزمینی به سرزمین دیگر کرده است و چه کسی که مهاجرت نکرده همه به لحاظ وجودی مهاجر هستیم.

حسن زاده افزود: مهاجرت بیش از این که امری مکان‌مند باشد، امری زمان‌مند است. ما قبل از هرچیز مهاجرهایی به لحاظ وجودی در درون خود هستیم. از کودکی به جوانی، از جوانی به پیری از تجرد به تاهل و به طور کل درهر مرحله‌ای.

وی ادامه داد: مسئله هویت در پیوندی تنگاتنگ با موضوع این نمایشگاه است. انسان‌ها نه یک هویت بلکه هویت‌های متغیر دارند. پس مهم‌ترین مسئله این است که همه انسان‌ها به لحاظ وجودی مهاجر هستند.

حسن زاده با بیان این که سال‌هاست بر روی گفتمان هنر مهاجرت کار می‌کنم افزود: با دیدن خبر این نمایشگاه برایم جالب بود که نمابشگاه پوستری با این عنوان در تبریز برگزار می‌شود و بسیار خوشحالم درکنار بزرگان هنر گرافیک حضور دارم.

این پژوهشگر هنر مهاجرت ادامه داد:  این که فراخوان چنین پوستری را کشوری به نام مکزیک داده قابل تامل است. کشوری که همیشه درگیر دغدغه‌های استعماری زیر سایه آمریکا بوده و تحت استعمار و تجاوز کشورها بوده تا جایی که خود بومیان مکزیک تبدیل به مهاجر شده‌اند.

استاد گروه نقاشی موسسه آموزش عالی رسام ضمن ابراز خرسندی از حضور آثار هنرمندان داخلی در بین پوسترهای منتخب این نمایشگاه، خاطرنشان کرد:. به طور ویژه اثر داوود یوسف‌نیا توجهم را جلب کرد. دلیلش سوال مشخصی است که پرسیده (‌ Are You Sure? ) این که آیا مطمئنی؟ این سوال مهمی است. با این مسئله رو برو می‌شویم که پس از مهاجرت و پس از رفتن هم دنیایی رویایی نخواهیم داشت.

وی تصریح کرد: ما باید خودمان را برای مسائل این مهاجرت آماده کنیم. از جمله این مسائل که در تمام پوسترها به چشم می‌خورد، وجود انسان‌هایی است که بیش از همه با سیم‌های خاردار مواجهند. مهاجرانی که به صورت غیر قانونی مهاجرت می‌کنند و پناهنده هستند.

حسن زاده ادامه داد: غیر از سیم‌های خاردار در برخی پوسترها می‌بینیم افرادی را که قلب و وجود خود را در سرزمین‌شان گذاشته‌اند و سرزمین‌شان را ترک می‌کنند، یا خانه‌شان را به دوش می‌کشند و با خود می‌برند. و یا در پوستری می‌بینیم که نوشته hole یا home. این چاله است یا خانه؟ اگر خانه است کدام خانه؟ خانه‌ای که به دوش می‌کشد. همه این‌ها مسائل و مصائب مهاجرت هستند که آنقدر مهم شده‌اند و تاثیرات فرهنگی بالایی دارند که امروزه نظریه‌ای در زیر سایه مطالعات فرهنگی شاخه‌ای به وجود آمده به نام نظریه مهاجرت.

وی در خصوص نظریه مهاجرت گفت: این نظریه که به تولیدات فرهنگی و پدیده‌های فرهنگی ناشی از مهاجرت می‌پردازد. چون دغدغه امروز جامعه جهانی ما دغدغه مهاجرت است. هنرمندانی هم که به نوعی مهاجر هستند، این مهاجرت بر روی آثار آنها تاثیر می‌گذارد و همه خروجی‌های ادبی سیاسی هنری و فرهنگی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

حسن زاده  افزود:  نظریه‌پردازان این حوزه تمام تمرکز خود را بر روی مهاجرت گذاشته‌اند و مهم‌ترین مسئله آنها مسئله هویت است.

وی در خصوص اهمیت مسئله هویت گفت: مسئله هویت به قدری در این منظر پررنگ است که حتی فیلسوف بزرگی مانند «هومی بابا» تمرکز خود را بر روی آن می‌گذارد و کتابی می‌نویسد با نام «جایگاه فرهنگ».

حسن زاده ادامه داد: کتاب جایگاه فرهنگ به این می‌پردازد که جایگاه فرهنگ لب مرزها تشکیل می‌شود. و نباید جایگاه فرهنگ را در این طرف یا آن طرف مرزها ببینیم و وضعیت دو قطبی بوجود بیاوریم.

وی در پایان افزود: مرز جایی است که پیوند‌های فرهنگی را بیش از پیش نشان می دهد. از این رو مرز و هویت برای هومی بابا مهم می شود و نظریه خود را بر روی این مسئله متمرکز می‌کند. و این که در نهایت به این می پردازد که ما انسان‌ها هویت ثابتی نداریم که تا آخر با آن هویت بمانیم. ما انسان‌ها هویت‌ها داریم. او در صدد گذر از دو قطبی‌ها و کلیشه‌های نژادی فرهنگی و قومیتی در قالب دوست و دشمن است ما نیز سعی کنیم دشمنی‌ها را درجهت دوستی‌ها پیش ببریم و به قول یکی از پوستر‌ها قلب خود را باز کنیم و همه فرهنگ‌ها را به دوستی پذیرا باشیم.

گفتنی است نمایشگاه پوستر ما همه مهاجریم ۱۴ الی ۲۱ اردیبهشت ماه از ساعت ۱۰ الی ۱۴ و ۱۶ الی ۱۸در محل  سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز، نـگــارخـانه هنـــرمنـدان برای بازدید عموم دایر است.

متن: سیده پری‌ناز سهرابی

عکس: داود فخیم یو‌سف‌نیا

 

نظرات