تایپوگرافی / تایپوگرافی، فرم، مفهوم

عصر پنجشنبه گذشته، شصت و نهمین جلسه گپ گرافیک، با تمرکز به بحث تایپوگرافی کار خود را دنبال نمود.

در ابتدای این جلسه، آقای زینتی با اشاره به رفتار غیر حرفه‌ای برخی از فعالان عرصه هنر در نوع ارتباط کاری، و تخریب شخصیت فردی و هنری یکدیگر، خواستار اتحاد بیشتر این جمع شده، و خاطر نشان کرد که با نقد نابجا و تخریب‌های شخصی، هیچ فردی به مقامی بالاتر نخواهد رسید. چاره‌ی مشکلات در اتحاد بین هنرمندان است و باید بجای کارشکنی و تضعیف یکدیگر به فکر اتحاد افراد و پیشرفت در کار شخصی باشیم. ایشان جمع گپ گرافیک را مقدس شمرده و خواستار حفظ حرمت افراد و این خانواده بزرگ هنری شده و تاکید نمودند که ارزش و احترام این جمع باید در هر محفلی نگه داشته شود، هر یک از اعضای این گروه بایددر مقابل اشخاصی که جز تخریب، هنر دیگری ندارند ، بایستند تا این فرهنگ غلط در جامعه‌ی هنری برچید شود.

سپس عیسی صادقی اولین هفته‌ی ماه تایپوگرافی را با موضوع ” تایپوگرافی، فرم، مفهوم ” آغاز نمود که در زیر بخشی از ارائه‌ی وی به قلم سخنران آمده است:

نوشتار قوی تر از تصویر

اگر چه قدرت ارتباطی و بیانیِ تصویر برای همه روشن است ، اما از حیثی نوشتار قوی‌تر از تصویر عمل می‌کند ؛ هنگامی که یک تصویر در مورد عنوان یا موضوعی به ما نشان می دهند یا می بینیم ، ما فقط آن تصویر را می‌بینیم و ادراک می‌کنیم ، احتمال اینکه به چیزهای دیگری در ارتباط با آن موضوع و تصویر فکر کنیم و چیزهای دیگر تصور کنیم ، خیلی اندک است ؛ به این معنی که احتمالا چهارچوب ذهنی ما در آن برهه‌ی زمانی معطوف به آن تصویر می‌شود ؛ اما زمانی که ما نوشتار همان عنوان را می‌بینیم ، به علت اینکه ما هیچ تصویری ندیده‌ایم ، می‌توانیم هر تصویری که می‌خواهیم تصور کنیم و  به جای یک تصویر چندین تصویر مختلف با مفاهیم و خاطراتی که از قبل در ذهن ما انبار شده است را مرور کنیم، و حتی تصویری را که دوست داریم در آن لحظه بسازیم، اگر چه می‌دانیم این ماجرا زمانی شکل می‌گیرد که پیشینه‌ای از مفاهیم، خاطرات، تصاویر و … در ذهنمان وجود داشته باشد . به طور مثال وقتی ما یک تصویر در مورد عشق می‌بینیم دریافت‌هایمان را از آن تصویر داریم ، یا آن تصویر را دوست خواهیم داشت یا نه ، ولی زمانی که ما نوشتارِ کلمه‌ی عشق را می‌بینیم ، می‌توانیم تصاویر متعددی را در ذهن مرور کنیم ، به جای یک تصویر و محدود شدن به آن ، به چندین تصویر و خاطره و مفهوم بپردازیم ، تصویری را که دوست داریم بسازیم و … ؛ می‌توان اینگونه گفت که نوشتار بستر بهتر و مناسب‌تری برای تصور و تفکر فراهم می‌کند ، نوشتار ما را مجاب به تصور و گشت و گذار در آموخته‌ها و دیده و شنیده‌هایمان می‌کند ، این امکانیست که تصویر آن را از ما صلب می‌کند ، شاید از این حیث نوشتار قوی تر از تصویر عمل می‌کند . بر این اساس اهمیت به نوشتار امری ضروری به نظر می‌رسد .

با گذشت سال‌ها از شروع تایپوگرافی به مفهوم امروزی و برگزاری سخنرانی‌های و مقالات متعدد، و وجود طراحان بین‌المللی حرفه‌ای ، هنوز نزاع بر سر تعریف تایپوگرافی و حد و مرزش ادامه دارد ، تعریفی که معلوم نیست تا چه حدی می‌تواند تعیین‌کننده و سرنوشت‌ساز برای کارهای عملی طراحان گرافیک در این حوزه باشد! هنوز که هنوز است در هر مجلس یا گردهمایی که دست اندرکاران هنر به ویژه گرافیک حضور دارند ، اختلاف نظر ها فقط و فقط بر سر تعریف به چرخه در می‌آید ، هر کسی تعریفی در دست دارد و می‌خواهد آن را به دیگری دیکته کند؛ با وجود اینکه برای همگان روشن است که تایپوگرافی امروزی غرب بر اساس تایپ دیزاین شکل گرفته و تایپوگرافی امروز ما بر اساس رفتارهای نهایی غرب که با تایپوگرافی انجام داده‌اند و همچنین تجربیات شخصی طراحان گرافیک استوار است ، تایپوگرافی به طور عمده در طراحی پوستر و آزمون و خطاها و تجربیات طراحان شکل می‌گیرد و بعد‌ها ممکن است همین تجربیات با گذشت زمان ، تبدیل به تایپ فیسی برای یک کاربرد ویژه باشد ، این دقیقا برعکس جریانیست که در غرب وجود داشته ؛ خوب یا بد ، نزاع بر سر تعریف تایپوگرافی و تعیین حد و مرزش و همچنین پذیرش یا عدم پذیرش شکل‌گیری جریان تایپوگرافی ایران، تنها نابود‌کننده ی انرژیِ کاری طراحان این حوزه خواهد بود و فرصت بهبود ضعف ها و ایجاد اصولی کاربردی‌تر را از ما خواهد گرفت ؛ آنچه که روشن است نیاز مبرم به طراحی و ساخت تایپ‌هایی برای کاربرد‌های گوناگون و امروزی و نیاز به بررسی قوانین و قواعد طراحی تایپ فارسی و آموزش صحیح آن است؛ همچنین موضوعی که نگران کننده است اهمیت تایپوگرافی برای طراحی پوستر است که باعث کمرنگ شدن اهمیت تایپوگرافی در دیگر زمینه‌های گرافیک دیزاین می‌شود.

تایپوگرافی ، فرم ، مفهوم

اگر تایپوگرافی را فن و هنر ساماندهی و پرداختن به نوشتار بدانیم ، به طور طبیعی هر جایی که با نوشتار سروکار داریم ، در حوزه‌ی تایپوگرافی قرار می‌گیریم ؛ در عصری که تایپوگرافی ما را احاطه کرده است و خواه ناخواه در بخشی از زندگی ما حضور دارد ، دانستن در مورد منطق و چگونگی ارتباط آثار تایپوگرافی با مایِ مخاطب و آگاهی از گستردگی و حد و مرزش امری ضروری به نظر می‌رسد، که می‌تواند نقش بسزایی در تسریع و سهولت این ارتباط داشته باشد؛ دانستن در مورد فرم‌های آثار تایپوگرافی، دانستن در مورد مفهوم نهایی حاصل از این فرم‌ها و …

آثار تایپوگرافی به دو دسته کلی فرمال و مفهومی تقسیم می‌شوند :

فرمال : آثاری که از طریق شکل ساختاری به ارتباط با مخاطب می‌پردازد و هیچ مفهومی جز زیبایی ندارد. آثاری که فرم‌ها به معنا و مفهوم ختم می‌شوند و مفهوم از طریق فرم بوجود می‌آید.

مفهومی : آثاری که مفهوم وجه غالب بوده و تمام عناصر درخدمت ارتباط هر چه بهتر مفهوم به کار گرفته می‌شود.
همچنین در طول این نشست از سوی حاضرین نیز بحث‌هایی به موازات موضوع جلسه  مطرح شد. برخی با ارائه‌ی تعریف‌هایی متفاوت از تایپوگرافی، کالیگرافی سعی در پیداکردن نقاط مشترک با یکدیگر بودند. ازسوی دیگر اهمیت توجه به اصول و قواعد تایپوگرافی  بیش از بازی با کلمات برای پیدا کردن معنا و تعریف این اصطلاح، از نکات مطرح شده در این سری از بحث‌ها بود.

در هفته آینده، با حضور عمار عیسی‌پور هفته دوم مبحث ماهانه تایپوگرافی با موضوع ” تایپ، دغدغه روزانه من ” ادامه خواهد داشت.

 

 

رزومه سخنران
عیسی صادقی

آخرین مدرک تحصیلی : فارغ التحصیل هنرهای تجسمی

سوابق هنری :

• دبير اولین جشنواره کشوری پوستر سفر ایمن ۱۳۹۲
• همکاری و اجرای نمایشگاه پوستر از نگاه جوان ایرانی در فستیوال بین اللملی دعوتی پوستر ترکیه ، ۲۰۱۳
• برگزاری نمایشگاه شخصی با عنوان صورت و معنا در تبریز و شیراز
• برگزاری نمایشگاه بین المللی مجازی برای واقعه سوما ترکیه در سایت poster page 2014

•منتخب طراحان گرافیک آسیا ۲۰۱۴
• بینال زنبور طلایی روسیه ۲۰۱۴
• نمایشگاه پوستر منهای ۳۰ ، به مناسبت روز جهانی گرافیک تهران ۲۰۱۴
• نمایشگاه بین المللی نوآوری در آموزش و پرورش ترکیه ۲۰۱۳
• منتخبی از 5 دروره فینالیست های اسکوپچی پوستر در امریکا ، فرانسه، لهستان ، ترکیه و مقدونیه ۲۰۱۳
• نمایشگاه فینالیست های رقابت پوستر mut zur wut آلمان ۲۰۱۳
• جشن جهانی نوروز ، موسسه اکو ، فرانسه ، ترکیه ۲۰۱۲
• چهارمین جشنواره بین اللملی فجر ۱۳۹۰
• نخستین جشنواره هنرهای معاصر اسلامی ۱۳۹۰

• رتبه سوم جشنواره بین اللملی تایپوگرافی اسما الحسنی ۱۳۹۰
• تقدیر هیئت داوران از جشنواره بین المللی اسکوپچی پوستر ۲۰۱۱
• تقدیر هیئت داوران از جشنواره پوستر رضوی ۲۰۱۲

• اتشار کتاب صورت و معنا ( جستجویی در تایپوگرافی ایرانی ) - انتشارات پویا نما ۱۳۹۳

محل اشتغال فعلی :

• مدرس هنرستان / طراح گرافیک

نظرات

3 دیدگاه در "تایپوگرافی / تایپوگرافی، فرم، مفهوم"


میهمان
Reza Ghaffari
تیر ۵, ۱۳۹۴

بی نهایت سپاس! ممنون از زحماتتون! خسته نباشید…

میهمان
امیر
تیر ۶, ۱۳۹۴

به منیم اهسیم هانی ؟؟؟
فرشید هانی ؟؟
بوجور اولسا من یوخام هاااا 😀
بیز فقط بونون عشقینه گلیروخ اهسیمیزی سایتدا گوراخ
🙂

میهمان
فرشید
تیر ۶, ۱۳۹۴

به نام خدا
نظرتان را دیدم و شنیدم
نظر به گسترش ارتباطات و بازهم نظر به حضور اولین بار اینجانب در این جلسه ی بَتَر و با توجه به اهمیت شوهرت بازلیخ در جامعه کنونی تبریز و بویژه اهالی هنر (ایراخ سیزدن) ، سخن شما را تایید می کنم و برای عزیزان زحمت کش و فداکار این حرکت پیشنهاد اعمال این کار در جلسات آتی و حتی عاتی را دارم یا شاید دارد .
خاک پای مردم هنر کش تبریز 😉